18 Eyl 2021

Malzemeci Amca

Tüm Mühendislik Ders Notları

Yumuşatma Tavlaması

Yumuşatma tavlaması, ötektoid altı çelikleri Ac3, ötektoid üstü çelikleri de Ac1 çizgilerinin üzerindeki belirli sıcaklıklara kadar ısıtıp, iç yapılarını östenite dönüştürdükten sonra fırın içerisinde tutarak çok yavaş soğutulması işlemidir. Yumuşatma tavlamasında, tavlama süresi ise 5 saatten az olmamalıdır. Bazen 100 saat olabilir.

Yumuşatma Tavlamasının Uygulanma amaçları:

  • Sertliği azaltmak
  • Talaş kaldırmayı kolaylaştırmak
  • Döküm ve dövme parçalarındaki iç gerilmeleri gidermek
  • Tane boyutu küçültme
  • Elektriksel ve manyetik özellikleri iyileştirmek

%0,2 C içeren iri taneli ötektoid altı çeliğin tavlama işlemi sırasında iç yapısında meydana gelen değişimler;

  • İlk olarak oda sıcaklığında söz konusu çelik kaba ferrit ve perlit tanelerinden oluşmaktadır.
  • Çelik AC1 sıcaklığının hemen üzerindeki bir sıcaklığa ısıtıldığında, yapıda bulunan perlit fazı ince taneli östenit fazına dönüşürken, ferrit fazı aynen kalır.
  • Sıcaklığın AC3 çizgisinin hemen üzerindeki bir sıcaklığa ulaşması ile birlikte yapıda bulunan kaba ferrit taneleri ince östenit tanelerine dönüşür.
  • Parça oda sıcaklığına kontrollü bir şekilde soğutulması ile oda sıcaklığında ince ferrit ve perlit fazı oluşmaktadır.
RESİM 1 Yumuşatma tavına tabi tutulan ötektoid altı çeliğin iç yapısı
RESİM 2 Yumuşatma tavına tabi tutulan ötektoid üstü çeliğin iç yapısı